Phần 1 — Tổng quan: GitLab CI/CD, kiến trúc và các khái niệm

Series GitLab CI/CD Toàn Tập — 9 phần:

1. Phần 1 — Tổng quan: GitLab CI/CD, kiến trúc và các khái niệm ← bạn đang đọc

2. Phần 2 — .gitlab-ci.yml đầu tiên và Variables (predefined, UI, masked)

3. Phần 3 — Cache vs Artifacts: chiến lược và Reports

4. Phần 4 — Rules và Merge Request Pipelines

5. Phần 5 — GitLab Runner self-hosted: cài đặt và executors (Shell/Docker)

6. Phần 6 — Kubernetes executor: scale runner trên K8s

7. Phần 7 — include, extends, anchors — pipeline modular

8. Phần 8 — Environments, Deployments và Review Apps

9. Phần 9 — Pipeline thực tế Next.js → Docker → K8s + best practices + debug

Mở đầu

GitLab CI/CD là một trong những hệ CI/CD trưởng thành nhất — tích hợp cùng nền tảng với repo, container registry, environments, monitoring; không cần plugin, không cần dịch vụ ngoài. Pipeline được mô tả bằng một file .gitlab-ci.yml duy nhất, executor đa dạng (Shell, Docker, Kubernetes), và có những tính năng signature như Review Apps — mỗi merge request tự deploy lên môi trường tạm.

Series này gồm 9 phần, đi từ .gitlab-ci.yml đầu tiên đến pipeline production triển khai Next.js trên Kubernetes. Trong Phần 1, ta trả lời 2 câu hỏi nền tảng: vì sao chọn GitLab CI/CD và nó tổ chức công việc qua những khái niệm nào.

1. Vì sao chọn GitLab CI/CD?

GitLab tích hợp CI/CD ngay trong product — không cần plugin, không cần dịch vụ ngoài. Mọi pipeline được định nghĩa bằng một file YAML duy nhất (.gitlab-ci.yml) trong repo. Toàn bộ trải nghiệm — repo, issue tracker, container registry, CI/CD, environment, monitoring — đều nằm trên một nền tảng.

So sánh nhanh với GitHub Actions

Điểm mạnh nhất của GitLab CI/CD: executor đa dạng (chạy job trên shell, Docker container, Kubernetes pod, máy ảo) và review app — mỗi merge request tự deploy lên môi trường tạm để QA bấm xem.

2. Các khái niệm cốt lõi

2.1. Pipeline

Một pipeline là toàn bộ quy trình tự động sinh ra cho một commit/merge request. Mỗi pipeline gồm nhiều stage, mỗi stage gồm nhiều job.

2.2. Stage

Stage là một mốc tuần tự — các job cùng stage chạy song song, stage sau chỉ chạy khi stage trước thành công.

┌──────────┐   ┌──────────┐   ┌──────────┐
│  build   │ → │   test   │ → │  deploy  │
└──────────┘   └──────────┘   └──────────┘
   job a, b      job c, d, e       job f
   (parallel)    (parallel)

2.3. Job

Đơn vị thực thi nhỏ nhất — một danh sách lệnh shell chạy trên runner. Mỗi job khai báo:

• stage — thuộc stage nào.

• image — chạy trong Docker image nào (với executor Docker).

• script — lệnh thực thi.

• rules/only/except — điều kiện chạy.

2.4. Runner

Máy thật sự chạy job — có thể là máy của GitLab.com (shared runner) hoặc máy bạn tự dựng (self-hosted runner).

2.5. Executor

Mỗi runner cần một executor — cách runner thực sự chạy job:

Tóm tắt

Trong phần này bạn đã nắm:

• Vì sao GitLab CI/CD vượt trội: tích hợp đồng bộ + executor đa dạng + Review Apps.

• So sánh nhanh với GitHub Actions ở 7 tiêu chí (file config, marketplace, registry, runner, Auto DevOps…).

• 5 khái niệm cốt lõi: Pipeline → Stage → Job → Runner → Executor.

• 5 loại executor: shell, docker, docker-machine, kubernetes, ssh/virtualbox — và khi nào nên chọn cái nào.

Trong Phần 2, ta sẽ viết .gitlab-ci.yml đầu tiên, hiểu từng key (stages, default, cache, artifacts, script), rồi đi sâu vào hệ thống Variables: predefined, UI-defined, masked, protected và biến cục bộ trong YAML.

Phần 2: .gitlab-ci.yml đầu tiên và Variables →